Fazla kira ödeyen kiracılar dikkat! Yargıtay’dan emsal niteliğinde karar
Yargıtay, ev sahibinin tahliye veya elektrik kesme gibi baskıları nedeniyle yüksek kira ödemek zorunda kaldığını belirten kiracının başvurusunda önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, ödemenin hangi şartlarda yapıldığının araştırılması gerektiğine hükmederek fazla ödenen kira bedelinin geri istenmesinin önünü açtı.
Ev sahibinin baskısı Yargıtay’a taşındı
Kiracı ile ev sahibi arasında yaşanan kira anlaşmazlığı, Yargıtay'ın dikkat çeken kararlarından biriyle sonuçlandı. Ankara'nın Polatlı ilçesinde görülen davada kiracı, ev sahibinin baskısı ve tehditleri nedeniyle normal kira bedelinin üzerinde ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürdü.
Kiracı, evden çıkarılmak ve elektriğinin kesilmesiyle tehdit edildiğini belirterek, bu baskı altında ödediğini söylediği fazla kira tutarının kendisine iade edilmesini talep etti.
Uyuşmazlıkta ilk karar kiracının aleyhine çıktı. Ancak dosyanın Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine konu Yargıtay'ın önüne geldi.
İlk mahkeme kiracının talebini reddetti
Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi, kiracının fazla kira ödemelerinin iadesine yönelik talebini kabul etmedi.
Yerel mahkeme, olayda resmi bir icra tehdidinin bulunmadığı değerlendirmesini yaptı. Bunun üzerine dosya bir üst aşamaya taşındı.
Adalet Bakanlığı ise kararın kanun yararına bozulmasını talep etti.
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin yaklaşımını yeterli bulmadı ve kararı bozdu.
Yargıtay: Ödemenin hangi şartlarda yapıldığı araştırılmalı
Yargıtay kararında önemli bir noktaya dikkat çekildi. Uyuşmazlığın yalnızca davaya verilen isim veya hukuki nitelendirme üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.
Bunun yerine kiracının söz konusu ödemeyi hangi koşullar altında yaptığı, ev sahibinin baskı veya tehdidinin bulunup bulunmadığı ve ödemenin gerçekten bu baskının sonucu olup olmadığı araştırılmalı.
Bu yaklaşım, kira uyuşmazlıklarında olayın gerçek niteliğinin ortaya çıkarılmasını gerektiriyor.
Baskı altında fazla kira ödediğini kanıtlayan kiracı ne yapabilir?
Yargıtay'ın kararının ardından kiracılar açısından dikkat çeken nokta, ev sahibinin baskısı nedeniyle yapılan fazla ödemelerin koşullara bağlı olarak geri istenebilmesinin gündeme gelmesi.
Ancak bu durum, fazla kira ödeyen her kiracının otomatik olarak parasını geri alacağı anlamına gelmiyor.
Kiracının iddiasını somut bilgi ve belgelerle desteklemesi önem taşıyor. Ödemenin hangi şartlarda yapıldığı, ev sahibinin baskı veya tehdidinin bulunup bulunmadığı ve fazla ödemenin bu baskıyla bağlantısı mahkeme tarafından değerlendirilebilir.
Elektrik kesme ve tahliye tehdidi de dosyada değerlendirildi
Söz konusu olayda kiracı, ev sahibi tarafından hem evden çıkarılmakla hem de elektriğinin kesilmesiyle tehdit edildiğini ileri sürdü.
Bu nedenle normal kira bedelinden daha yüksek bir tutarı ödemek zorunda kaldığını savundu.
Yargıtay'ın yaklaşımına göre bu iddiaların yalnızca şekli unsurlar üzerinden reddedilmesi yerine, olayın bütün yönleriyle incelenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla kiracının gerçekten baskı altında ödeme yapıp yapmadığı, uyuşmazlığın çözümünde belirleyici unsurlardan biri haline geliyor.
Karar diğer kiracılar açısından da önem taşıyor
Yargıtay'ın bozma kararı, özellikle ev sahibinin baskısı nedeniyle sözleşmede belirlenen veya hukuken geçerli olması gereken tutarın üzerinde ödeme yaptığını ileri süren kiracılar açısından dikkat çekici bir içtihat oluşturuyor.
Kararla birlikte mahkemelerin, kira uyuşmazlıklarında yalnızca davanın hangi isimle açıldığına bakmak yerine ödemenin gerçek sebebini ve tarafların içinde bulunduğu koşulları araştırması gerektiği vurgulanmış oldu.
Bununla birlikte her uyuşmazlığın kendi şartları içinde değerlendirileceği ve kararın tek başına tüm fazla kira ödemelerinin iade edileceği şeklinde yorumlanmaması gerektiği de önem taşıyor.
Kiracılar açısından en kritik nokta ise ödeme sırasında yaşanan baskı veya tehdidin mümkün olduğunca belge ve diğer delillerle ortaya konulabilmesi.
