TESK’ten yapılandırma ve hurda araç teşviki çağrısı
TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, borç yapılandırması ve hurda araç teşviki düzenlemelerinin hem esnafı rahatlatacağını hem de ekonomide hareketlilik sağlayacağını söyledi. Trafikte 20 yaşın üzerinde yaklaşık 8 milyon araç bulunduğunu belirten Palandöken, yapılandırmanın af değil, ödeme kolaylığı sağlayan bir model olduğunu vurguladı.
Palandöken’den yapılandırma ve hurda araç teşviki çağrısı
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken, borç yükü altında ezilen esnaf için yapılandırma ve trafikteki yaşlı araçlar için hurda araç teşviki taleplerini yeniden gündeme taşıdı. Palandöken, her iki düzenlemenin de aynı anda hayata geçirilmesi halinde hem esnafın rahatlayacağını hem de ekonomide yeni bir hareketlilik yaşanacağını söyledi.
Esnafın sorunlarının her geçen gün büyüdüğünü belirten Palandöken, özellikle e-haciz uygulamaları nedeniyle birçok kişinin bankadaki parasına ve mal varlığına erişemez hale geldiğini ifade etti. Bu nedenle ödeme niyeti olan kişilerin bile borcunu kapatmakta zorlandığını dile getirdi.
“Bu bir af değil, ödeme kolaylığı”
Palandöken, taleplerinin vergi ya da prim borçlarının silinmesi olmadığını özellikle vurguladı. İstedikleri şeyin faizsiz af değil, borcun daha ödenebilir hale gelmesini sağlayacak bir yapılandırma modeli olduğunu söyledi. Ona göre böyle bir düzenleme, hem devletin tahsilatını artırır hem de piyasadaki sıkışıklığın bir kısmını çözer.
Yapılandırmanın devreye girmesiyle birlikte insanların ellerindeki parayı borçlarını ödemek için kullanabileceğini belirten Palandöken, bunun aynı zamanda ticari hayatın devamı açısından da kritik olduğunu anlattı. Esnafın borcunu ödeyip işini sürdürmesinin, ekonomi için doğrudan bir canlanma etkisi yaratacağını savundu.
Trafikte 20 yaş üstü 8 milyon araç var
Palandöken’in dikkat çektiği bir diğer başlık ise hurda araç teşviki oldu. Türkiye’de toplam araç sayısının yaklaşık 34 milyon olduğunu söyleyen Palandöken, bunların içinde 20 yaş üstünde yaklaşık 8 milyon araç bulunduğunu ifade etti. Bu araçların eski teknolojiyle çalıştığını, daha fazla yakıt tükettiğini ve bakım masraflarının da giderek arttığını söyledi.
Yeni nesil araçların ise hem daha ekonomik hem de daha çevreci olduğuna dikkat çeken Palandöken, dünyada hibrit ve elektrikli modellere geçiş hızlanırken Türkiye’de hala çok eski araçların trafikte kalmasının önemli bir sorun yarattığını dile getirdi. Ona göre hurda teşvikiyle hem araç parkı yenilenebilir hem de yakıt ve bakım maliyetleri açısından daha verimli bir tablo ortaya çıkabilir.
“Eski araçlarla uğraşmayı bırakmalıyız”
Palandöken, artık 30-40 yıllık araçların trafikte kalmasının hem ekonomi hem de çevre açısından sürdürülebilir olmadığını söyledi. Eski araçların daha fazla yakıt yaktığını, daha çok masraf çıkardığını ve doğayı daha fazla kirlettiğini belirtti. Bu nedenle hurda araç teşvikinin yalnızca otomotiv piyasasını değil, enerji tasarrufu ve çevre politikalarını da ilgilendiren bir konu olduğunu vurguladı.
Özellikle küresel ölçekte enerji maliyetlerinin arttığı, savaş ve petrol krizi ihtimalinin konuşulduğu bir dönemde eski araçların sistemde kalmasının maliyeti daha da büyüttüğünü ifade etti. Bu nedenle teşvikle birlikte araç yenileme sürecinin hızlandırılması gerektiğini savundu.
“Son yapılandırmada 156 milyar lira tahsil edildi”
Palandöken, daha önce yapılan yapılandırma düzenlemesini örnek göstererek, devletin bu uygulama sayesinde yaklaşık 156 milyar lira tahsilat sağladığını hatırlattı. Bu örneğin, yapılandırmanın yalnızca borçlular için değil, kamu maliyesi açısından da etkili bir yöntem olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Sosyal güvenlik primi, vergi borçları ve diğer kamu alacaklarında benzer bir modelin yeniden devreye alınmasının önemli sonuçlar doğuracağını belirten Palandöken, hurda araç teşvikiyle birlikte piyasada ayrıca yenilenme ve hareketlilik oluşacağını ifade etti. Bu iki başlığın birlikte düşünülmesi gerektiğini savundu.
“Borçlarla piyasa kilitleniyor”
Palandöken’e göre bugün yaşanan en büyük sorunlardan biri, borç yükünün piyasadaki akışı yavaşlatması. İnsanların borcunu ödeyemediği için daha fazla sıkıştığını, bunun da ticari hayatı kilitlediğini belirten TESK Başkanı, yapılandırmanın bu nedenle acil bir ihtiyaç olduğunu söyledi.
Bu modelin bir af gibi görülmemesi gerektiğini vurgulayan Palandöken, bunun yalnızca borcun taksite bağlanması anlamına geldiğini ifade etti. İnsanların ödeme yapabilmesi için yeni bir nefes alanı açılması gerektiğini söyledi. Aksi halde hem piyasanın daraldığını hem de vatandaşların mağduriyetinin büyüdüğünü belirtti.
Esnaf için yeni destek beklentisi
Pandemi, deprem ve ekonomik daralma gibi üst üste gelen ağır süreçlerin esnaf üzerinde büyük bir yük oluşturduğunu söyleyen Palandöken, bugünkü tabloyu bu birikmiş sorunların sonucu olarak değerlendirdi. Ona göre insanlar artık borcu borçla çevirmeye çalışıyor ve bu kısır döngü sürdürülebilir olmaktan çıktı.
Palandöken, özellikle e-haciz mağduriyetleri, sosyal güvenlik borçları nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar ve ilaç alamayan vatandaşların durumuna dikkat çekerek, yeni bir yapılandırma modelinin gecikmeden gündeme alınması gerektiğini söyledi. Hurda araç teşvikiyle desteklenecek bir yapılandırma adımının, hem esnaf hem de piyasa için önemli bir rahatlama sağlayacağını savundu.