İran’dan Hürmüz mesajı: Savaşan ülkeler hariç geçişler açık

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın kendileriyle savaş halinde olan ülkelerin gemileri dışında açık olduğunu söyledi. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile yaptığı telefon görüşmesinde konuşan Arakçi, boğazdan geçişlerin genel olarak sürdüğünü, ancak savaşan taraflar için aynı durumun geçerli olmadığını belirtti. Çin tarafının yayımladığı bilgilere göre Arakçi, “Hürmüz Boğazı herkese açıktır ve tüm gemiler güvenle geçebilir fakat bizimle savaşan ülkeler söz konusu değildir” mesajını verdi. 

Çinli mevkidaşıyla görüştü

Çin Dışişleri Bakanlığı ve Anadolu Ajansı’na yansıyan bilgilere göre Arakçi, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile telefonda bölgedeki son gelişmeleri ele aldı. Görüşmede hem çatışmaların seyri hem de uluslararası enerji ve ticaret açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın durumu gündeme geldi. Çin tarafı da krizin güç kullanımıyla değil, diyalog ve müzakereyle çözülmesi gerektiğini vurguladı.

“Tüm gemiler güvenle geçebilir” mesajı

Arakçi’nin açıklamasında en dikkat çeken bölüm, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere ilişkin verdiği mesaj oldu. İranlı bakan, boğazın genel deniz trafiğine kapatılmadığını, savaşan ülkelerin gemileri dışında diğer gemilerin güvenli şekilde geçebileceğini söyledi. Reuters da son günlerde İran’ın, Hürmüz’ün tüm gemilere değil, özellikle “düşman bağlantılı” ülkelere karşı kısıtlama tehdidi içeren mesajlar verdiğini aktardı.

İran kapsamlı ateşkes istediğini söyledi

Görüşmede Arakçi, İran’ın yalnızca geçici değil, kapsamlı bir ateşkes istediğini de ifade etti. Ayrıca İran halkının yabancı saldırılar karşısında ulusal egemenlik ve bağımsızlığı koruma konusunda birlik içinde olduğunu belirtti. Çin’den de çatışmaların sona erdirilmesi ve barışın desteklenmesi için daha etkin rol üstlenmesini beklediklerini dile getirdi.

Çin’den diyalog ve müzakere vurgusu

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ise krizlerin askeri yöntemlerle değil, diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi. Pekin yönetimi son günlerde yaptığı açıklamalarda, özellikle Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin korunması gerektiğini ve bölgedeki gerilimin küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu vurguluyor. Çin ayrıca tüm taraflara çatışmayı büyütmek yerine barış sürecini başlatma çağrısı yapıyor.

Hürmüz Boğazı neden kritik?

Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak görülüyor. Reuters’a göre dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si bu hattan geçiyor. Çin açısından da boğaz ayrı önem taşıyor; Reuters’ın aktardığına göre Çin’in petrol ithalatının çok büyük bölümü Körfez bağlantılı sevkiyatlara dayanıyor. Bu nedenle boğazdaki her gerilim, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel enerji fiyatlarını ve tedarik zincirlerini de doğrudan etkiliyor.

Tanker trafiğindeki aksama piyasaları izlemeye aldı

Son günlerde Hürmüz çevresindeki güvenlik riski nedeniyle tanker trafiğinde aksamalar yaşandığı, bunun da petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturduğu bildiriliyor. Reuters’ın haberlerinde, İran’ın hem boğazı açık tuttuğunu söyleyen hem de düşman olarak gördüğü ülkelere yönelik yeni bir geçiş rejimi ve hatta ücretlendirme seçeneğini gündeme getiren açıklamalar yaptığı görülüyor. Bu nedenle piyasalar, boğazın tamamen kapanmasından çok geçişlerin hangi şartlarla süreceğine odaklanmış durumda.