İran raporu açıkladı petrol saldırısı savaş suçu olarak nitelendi

Hazırlanan raporda, saldırının hava kirliliğinden halk sağlığına, gıda güvenliğinden çevreye kadar geniş çaplı etkiler yarattığı belirtildi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve 26 gündür devam eden çatışmalarda, 7 Mart gecesi Tahran’daki petrol tesislerine düzenlenen hava saldırısının etkileri detaylı bir raporla ortaya kondu. İran Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan raporda, saldırının yalnızca fiziksel hasar oluşturmadığı, aynı zamanda çevre, insan sağlığı ve gıda güvenliği üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

HAVA KİRLİLİĞİ VE GÖÇ DALGASI

Raporda, saldırı sonrası çıkan yangınların uzun süre kontrol altına alınamadığına dikkat çekilerek, Tahran semalarının yoğun dumanla kaplandığı ve şehirde ağır bir koku oluştuğu belirtildi. Bu durumun 13 milyon nüfuslu kentte geniş çaplı bir hareketliliğe yol açtığı, bazı bölgelerde insanların şehirden ayrılmak zorunda kaldığı aktarıldı.

Uzman değerlendirmelerinde, havaya karışan zararlı gazların ve partiküllerin ciddi hava kirliliğine neden olduğu vurgulandı. Yağışlarla birlikte bu kirleticilerin toprağa ve su kaynaklarına karıştığı, asit yağmurlarının oluştuğu ifade edildi.

SAĞLIK RİSKLERİ ARTIYOR

Raporda, yanan petrol ve türevlerinden kaynaklanan zehirli ve kanserojen maddelerin havaya yayıldığı belirtildi. Bu durumun özellikle lösemi başta olmak üzere çeşitli kanser türlerinde risk artışına yol açabileceği kaydedildi.

Saldırı sonrası bölgede yaşayan kişilerde nefes darlığı, göz ve boğaz tahrişi gibi sağlık sorunlarının görüldüğü ifade edilirken, havadaki ince partiküllerin bronşit, astım ve akciğer kanseri gibi hastalıklara zemin hazırlayabileceği belirtildi. Bu gelişmeler üzerine sağlık kuruluşlarının yüksek alarma geçirildiği aktarıldı.

GIDA GÜVENLİĞİ TEHLİKEDE

Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri de gıda arzına yönelik riskler oldu. Petrol tesislerine yönelik saldırı sonrası milyonlarca litre toksik maddenin toprağa karıştığı ve özellikle Rey Ovası gibi tarım alanlarının etkilendiği belirtildi.

Bu durumun tarımsal üretimi doğrudan etkilediği, kirlenen ürünlerin insan tüketimi için risk oluşturabileceği ifade edildi. Uzmanlar, zarar gören toprakların eski haline dönmesinin uzun yıllar alabileceği ve yüksek maliyet gerektireceği uyarısında bulundu.

“SAVAŞ SUÇU” VE “EKO KIRIM” VURGUSU

Raporun sonuç bölümünde, saldırının uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesine de yer verildi. Saldırının savaş suçu olarak nitelendirildiği belirtilirken, aynı zamanda çevreye verilen zarar nedeniyle “ekokırım” kapsamına girebileceği ifade edildi.

Ayrıca saldırı nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların karşılanması gerektiği vurgulanarak, sorumluların uluslararası platformlarda hesap vermesi çağrısında bulunuldu.