Yer Fıstığı: 12 Sağlık Faydası, Beslenme ve Olası Yan Etkileri

Yer Fıstığı: 12 Sağlık Faydası, Beslenme ve Olası Yan Etkileri

Sağlık açısından çok faydalı bir ürün olan yer fıstığının faydaları ve fazla tüketilmesi halinde ortaya çıkabilecek yan etkiler hakkında bir makale

Yer fıstığının içeriğinde sağlık açısından önemli temel besin maddeleri bulunur. Kavrulduktan sonra ya da ham haliyle tüketilebilir. Yer fıstığı kalorisi ve besin değeri yüksek bir üründür. Bünyesinde 20 amino asit barındırır. Bağışıklık sistemi için çok değerli bir amino asit olan ‘’arginin’’ bakımından da çok zengindir. Fıstık kalp sağlığını geliştirmenin yanı sıra kilo vermeye de yardımcı olabilir. Ayrıca safra kesesinde taş oluşumunu önlemek ve kan şekerini dengede tutmak gibi önemli yararları da vardır.

Bu yazımızda yer fıstığının faydaları, beslenme değeri ve olası yan etkileri hakkında derlediğimiz bilgileri size sunuyoruz.

Yer Fıstığının Sağlığa Faydaları

Öncelikle yer fıstığının insan sağlığına faydaların inceleyelim.

Kalp Sağlığını Destekler

Yer fıstığı tüketmek sizi kroner kalp hastalığına (KKH) karşı koruyabilir. Bu konuda Harvard Halk Sağlığı Okulunda yapılan bilimsel bir çalışmada, yer fıstığının kandaki kötü kolesterol ( LDL) düzeyini düşürebileceği bulundu. Vücutta kötü kolesterol birikimi kan damarlarında plak oluşturarak, tıkanmaya sebep olabilir.

Laboratuvarda fareler ile yapılan bir çalışmada fıstık üst zarından elde edilen ekstraktın kalp hastalığına yol açabilen iltihabı azaltabileceği bulundu. Bunun sebebi yer fıstığının üst zarında bolca polifenol bulunmasıydı. Bütün bunların yanı sıra yer fıstığında bulunan resveratrol, kalp hastalığı ile mücadelede vücuda destek sağlayan bir bileşiktir.  

Yer fıstığı üzerine Purdue Üniversitesinde yapılan bir araştırmada, düzenli olarak yer fıstığı tüketmenin trigliseritleri de düşürdüğü ve kalp sağlığını olumlu etkilediği bulundu. Bu etki yer fıstığının tekli doymamış yağ asitleri, folat ve magnezyum içermesine bağlanmaktadır. Türkiye’de Marmara Üniversitesinde fareler ile yapılan çalışmada da yer fıstığının faydaları arasında kötü kolesterolü düşürürken, iyi kolesterolü de yükselttiği rapor edildi.  

Kilo Vermeye Yardımcı Olabilir

Yer fıstığı kalorisi çok yüksek bir yiyecek olmasına rağmen, kilo vermeye de yardımcı olabilir. Bunun sebebi, yer fıstığının enerji bakımından yoğun bir gıda olmasıdır. Bu nedenle atıştırmalık olarak tüketildiğinde uzun süre tokluk hissi verir. Böylece eşit miktarda karbonhidrat içeren paketli atıştırmalıklara göre çok avantajlıdır. Yer fıstığının diyetlerde kilo vermeye yardımcı etkisi olduğu bilinmektedir. Hatta yapılan bazı bilimsel çalışmalar yer fıstığı tüketiminin kilo kontrolüne yardımcı olabileceğini bildiriliyor.

Safra Taşı Oluşumun Önleyebilir

Yer fıstığı tüketimi ile safra taşı oluşma riski birbiriyle ilişkilidir. Harvard Tıp Fakültesi ve Brigham ve Kadın hastanesinin birlikte yaptıkları bilimsel bir araştırmada 1 haftada 5 ya da daha fazla fıstık tüketen erkeklerde safra kesesi taşı oluşma riskinin azaldığı görüldü. Aynı miktarda fıstık tüketen kadınlarda kolesistektomi ( safra kesesinin çıkarılması ) olma riskinin de düştüğü saptandı.

Kan Şekerinin Düzenlenmesine Yardımcı Olur

Diyetinize yer fıstığı eklemeniz, kandaki şeker düzeyinizi yükseltmez. Yer fıstığının glisemik indeks puanı 14’dür. Amerikan Diyabet Derneğinin yer fıstığını süper gıda olarak belirlenmesi de bu nedenledir.

Ayrıca yer fıstığı içeriğinde bolca da lif bulundurur. Lifli gıdalar kandaki şeker seviyesinin düzenlenmesine yardımcı olur. Bütün bunların yanı sıra yer fıstığının içeriğinde bulunan magnezyum ve diğer sağlıklı yağların da kan şekerini dengeleyici etkisi vardır.

Fıstık tüketimin artması ile kadınlarda tip 2 diyabet oluşma riski azalmaktadır. Ayrıca yapılan bir başka çalışmada 24 hafta boyunca yer fıstığı ilave edilmiş diyetleri tüketen diyabetli hastalarda sağlık parametrelerinin iyileştiği bulunmuştur. Yer fıstığı tekli doymamış yağlar, niasin, folat ve E vitamini içerir.

Kanser Riskini Düşürebilir

Yüksek miktarda fıstık tüketimi, kolorektal kanser riskinin azalması ile bağlantılıdır. Yer fıstığı izoflavonlar, resveratrol, fenolik asit ve kanser riskini düşürebilecek antikanserojen bileşenler içerir.

Hollanda’da yapılan bir araştırmada,  fıstık tüketiminin menopoz sonrası meme kanseri riskini düşürdüğü rapor edilmiştir. Ayrıca Amerika’da yer fıstığının yaşlı Amerikalı yetişkinlerde mide ve yemek borusu kanserini önlediği de bulundu. Ek olarak araştırma raporunda kabuklu yemiş tüketimi az olan bireylerin, yukarıda bahsedilen kanserleri geliştirme riski daha yüksek bulundu.

Sertleşme Bozukluğunu Tedavi Edebilir

Yer fıstığı  çok yararlı bir amino asit olan arginin açısından çok zengindir. Arginin, erektil disfonksiyon için olası bir tedavi bileşeni olarak bilimsel çalışmalarda incelenmektedir.

Enerjiyi Arttırabilir

Yer fıstığı karbonhidratların enerjiye dönüşmesine yardımcı olan zengin bir protein ve lif kaynağıdır.  Yer fıstığının içeriğindeki lif ve protein bileşimi vücuda düzenli olarak enerji salınımın kolaylaştırır.

Polikistik Over Sendromu Belirtilerini Giderebilir

Bu konuda az miktarda araştırma yapılmıştır. Fakat yine de eldeki araştırma sonuçlarına göre, yer fıstığında bulunan tekli doymamış yağlar polikistik over sendromunun tedavisine yardımcı olabilir.

Antioksidan Özelliği Vardır

Yer fıstığının içeriğinde bolca antioksidan bulunur. Yer fıstığının özellikle kabuğunda bulunan faydalı bileşenlerden yararlanılabilmesi için çiğ olarak tüketilmesi önerilmektedir. 

Alzheimer Hastalığına Karşı Koruyucu Etkisi Vardır.

Yer fıstığı bileşiminde bolca niasin ve E vitamini içerir. Niasin ve E vitamini Alzheimer ve/veya yaşa bağlı bilişsel gerilemeye karşı koruma sağlayabilir.  65 Yaş üstü 4000 kişi ile yapılan araştırmada, gıdalarda bulunan niasinin bilişsel düşüşte azalmaya yol açtığı saptandı.

Cilt Sağlığını Teşvik Edebilir

Araştırmalardan elde edilen kanıtlara göre fıstık tüketimi, cildinizi güneş yanığından ve güneş hasarından koruyabilir. Yer fıstığında bulunan E vitamini, magnezyum ve çinko bakterilerle savaşır ve parlak bir cilde sahip olmanızı sağlar. Ayrıca yer fıstığında bulunan ve cilt için önemli bir antioksidan olan betakaroten de cildin sağlıklı ve parlak olması üzerine etkilidir.

Saç Sağlığını İyileştirebilir

Yer fıstığı gerekli bütün amino asitleri ve bolca proteini içerdiği için saç uzamasında önerilen diyetlerde iyi bir tamamlayıcıdır.

Yer fıstığının Bileşimi

Yer fıstığı sağlık için önemli bileşenlerle dolu bir yiyecektir. 100 Gram yer fıstığının bileşiminde bulunan bileşenler şunlardır:

  • Enerji 567 kcal
  • Protein 25,8 g
  • Diyet lifi 8,5 g
  • Karbonhidratlar 16,13 g
  • Şekerler 4,72 g
  • Demir 4.50 mg
  • Kalsiyum 92 mg
  • Sodyum 18 g
  • Potasyum 705 mg

Ayrıca yer fıstığı mükemmel bir E vitamini, tiamin (B1 vitamini), niasin (B3 vitamini), folat 

(B9 vitamini ), biotin, bakır, magnezyum ve fosfor kaynaklarıdır. Bu bileşikler sağlıklı bir metabolizma için çok önemli ve gereklidir.

Yer Fıstığının Olası Yan Etkileri

Sağlık için bu kadar yararlı olan yer fıstığının bazı olumsuz etkileri de olabilmektedir.

Alerjik Reaksiyon

Yer fıstığının içeriğinde bulunan ‘’archin’’ ve ‘’conarachin’’ proteinleri bazı insanlarda alerji oluşturabilir. Hatta bazı insanlarda yaşamı tehdit edebilecek boyutta alerjik reaksiyonlar görülebilir. Böyle bir tepki verirseniz, vakit kaybetmeden hastaneye başvurun.  

Aflatoksin Zehirlenmesi

Yer fıstığı bazı mantarlar tarafından üretilen aflatoksinin gelişmesi için, çok uygun bir ortamdır. Bu nedenle eğer tüketilen fıstıklar küflü ise, kişide kanser gelişme riski çok yükselir. 

Yer fıstığında aflatoksin kontaminasyonu çok önemli bir problem olabilir. Aflatoksin karaciğer yetmezliğine ve karaciğer kanserine neden olan bir maddedir. Özellikle nemli ve sıcak yerlerde depolanan fıstıklarda bolca aflatoksin oluşabilir. Fıstıklar, nem ve sıcaklık derecelerinin düşük olduğu yerlerde depolanmalıdır.

Demir Emilimini Önleyebilir

Yer fıstığı içeriğinde demir emilimini engelleyici etkiye sahip fitatlar bulunur. Güney Afrika’da Witwatersrand Üniversitesine yürütülen bir araştırmada, yer fıstığının demir emilimini engelleyebileceği rapor edildi.

Yer fıstığı çok sağlıklı bir ürün olmasına karşılık, yukarıda da anlatıldığı gibi aşırı tüketilmesi halinde olumsuz etkileri olabilir. Bu nedenle yer fıstığının faydaları  göz önünde tutalarak, diyetinizde bulundurmanız ama miktarını sınırlandırmanız önerilir.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.