Tip 2 Diyabetli Hastaların Hastalığa Karşı Tutumlarının Bakıma Etkileri

Tip 2 Diyabetli Hastaların Hastalığa Karşı Tutumlarının Bakıma Etkileri

Diyabetin temel tedavisini hastanın kendi tedavisine karşı gösterdiği tutum ve davranışlar oluşturur. Diyabet hastalığının etkili bir şekilde yönetilmesi ve kontrol edilmesi için diyabetik bireylerin davranışlarıyla uyum sağlaması lazımdır.

Tip 2 diyabetli bireylerin metabolik kontrolü sağlayabilmesi için, bu hastaların istek ve motivasyona sahip olması çokça önemlidir (Kartal, 2008). Hastaların kan glukoz düzeyini istenilen seviyeye getirmek ve bu seviyede tutmak için medikal, diyet ve egzersiz programı içeren tedavi protokolüne uyum sağlaması şarttır (Elkoca, 2010). Olumlu bir diyabet yönetimi gerçekleştirmek için diyabet hastalığı hakkında yeterli düzeyde bilgi sahibi olunması ve diyabet komplikasyonları sırasında edilebilecek ilk müdahaleye karşı beceri sahibi olunması, olumlu bir tutum sergilenmesi gerekir (Kartal, 2008).

Diyabetin temel tedavisini hastanın kendi tedavisine karşı gösterdiği tutum ve davranışlar oluşturur. Diyabet hastalığının etkili bir şekilde yönetilmesi ve kontrol edilmesi için diyabetik bireylerin davranışlarıyla uyum sağlaması lazımdır. Bu bireylerin diyabet hastalığı ile ilgili inanç ve tutumlarıyla tedavinin gerekliliği için tanımlanan davranış uyumu arasında önemli bir ilişki olduğu bulunmuştur (Elkoca, 2010). Kendisinde var olan diyabet tipinin, var olan diğer diyabet tiplerine göre çok daha hafif olduğunu düşünen ve hastalığını önemsemeyip tedavisine yoğunlaşmayan diyabetli bireylerin öğrenmeye karşı motive edilmesi çok zordur. Bu gibi hastalarda öncelikli olarak üzerinde durulması gereken konu inançlar ve tutumlar olmalıdır (Şahin, 2015); (Elkoca, 2010).

Özcan (1999) yürüttüğü bir araştırmada yaşam kalitesi üzerine diyabetin etkisi konusunda negatif bir tutuma sahip olan bireylerin kendi diyabet bakımında daha fazla engelle karşı karşıya geldikleri ve pozitif tutuma sahip bireylere göre de bakımlarının yeterli olmadığı gözlemlemiştir (Karakurt, Tip 2 Diyabetli Hastalara Verilen Eğitimin Öz Bakım Üzerine Etkisi, 2008) (Elkoca, 2010). Özcan çalışmasında, olumsuz tutuma sahip kişilerin metabolik kontrol düzeylerinin daha kötü olduğu, HbA1c değerinin ve kan basınçlarının da daha yüksek olduğu saptamıştır (Kartal, 2008). Aynı zamanda beden kütle indeksi ile diyabet tutumu arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Daniel ve Messer çalışmalarında olumlu tutumu olan diyabetik bireylerin glikoz kontrollerinin, öz bakım becerilerinin ve hastalıkları konusundaki bilgi seviyesinin daha iyi olduğu saptamıştır. Araştırmalardan elde edilen bu sonuçlara göre kişilerin bakım ve hastalıkta uygulanan tedaviye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesinin hastalığın kontrolünde ve yönetiminde önemli olduğu görülmüştür (Ustaalioğlu S., 2017).

Diyabetik bireylerin hastalığının kontrolünü iyi bir şekilde sağlaması için hastanın iyilik halinin olumlu olmasına kendi kendine bakım kabiliyetine, hastalığı konusunda gereken bilgiye, sağlık durumuna ve kendi bakımı hakkında pozitif tutuma sahip olması gerekmektedir (Elkoca, 2010).

Başta hastanın;

  • Sağlık durumunun önemli olduğuna,
  • Bir hastalığının mevcut olduğuna,
  • Hastalığının yaşam boyunca devam edecek, ciddi bir hastalık olduğuna,
  • Hastalığa dair şikayetlerin giderilmesi, risklerin azaltılması ve yaşam standartlarının düzeltilmesinin ve hastalığın tedavisinin mevcut olduğuna,
  • Tedavinin planlanan şekilde gitmesinin hastanın bilgi ve katılımını gerektirdiğine ve bu işin kolay bir şekilde zevkli bir hale getirilebileceğine,
  • Davranış ve yaşam tarzındaki küçük değişikliklerin etkisinin çok büyük ve ucuz olduğuna, ekstra olarak ekonomik destek gerektirmediğine, fakat komplikasyonlar oluştuktan sonraki ödemelerin daha pahalı olduğuna,
  • Evlenme ve çocuk sahibi olma yönündeki isteklerin iyi metabolik kontrol varsa gerçekleşmesine engel olmadığına,
  • Diyabetin tedavisinde; ilk olarak, hastalığın kontrol etmenin önemli olduğuna, ekip şeklinde çalışması gerektiğine, her zaman yardım alabileceği bir ekibe veya hekime sahip olduğuna inanması lazımdır (Elkoca, 2010).

 

KAYNAKÇA

Elkoca, A. (2010). Tip 2 Diyabetli Hastaların Hastalığa Karşı Tutumları ve Problem Alanları Arasındaki İlişki. Erzurum.

Karakurt, P. (2008). Tip 2 Diyabetli Hastalara Verilen Eğitimin Öz Bakım Üzerine Etkisi. Erzurum: T.C. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı.

Kartal, A. (2008). Tip 2 Diyabetli Hastaların Bakım ve Tedaviye Yönelik Tutumları ve Tutumu Etkileyen Faktörler. TAF Preventive Medicine Bulletin, 223-230.

Şahin, Z. A. (2015). Tip 2 Diyabetli Hastaların, Hastalığa Karşı Tutumu ve Problem Alanları Arasındaki İlişki. ODÜ Tıp Dergisi, 134-138.

Ustaalioğlu S., T. M. (2017). Tip 2 Diyabetli Hastaların Bakım ve Tedaviye Yönelik Tutum ve Davranışlarının İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12-20.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.