Paraben Nedir ve Neden Bu Maddeden Kaçınmak Gerekir?

Paraben nedir? Niçin kozmetik ürünlerde kullanılır? Sağlığımıza zararları nelerdir?

Parabenler, çeşitli kozmetik ürünlerin formülasyonunda bulunan maddelerdir. Antimikrobiyal etkileri nedeniyle ürünlerin korunmasına yardımcı olmaları için kullanılırlar. Bununla birlikte, sentetik koruyucuların kullanımı kontrollü olsa bile sağlığa zarar verebileceği için, piyasada halihazırda birkaç doğal alternatif bulunmaktadır.

Kozmetik endüstrisi dünyanın en güçlü sanayilerinden biridir. Bununla birlikte, doğal malzemeler kullanarak ürün üreten markalar, günümüzde daha da yükselişe geçti. Bu değişim eğilimi, tüketicinin çevresel etkiyi en aza indirme bilici kazanmaya başlamasının yanı sıra, saç ve cilt için daha sağlıklı ürünler aramasından kaynaklanmaktadır. Bunun en büyük sebebi, içinde bulunduğumuz 2020 yılında, dünya tarihi boyunca en büyük tüketici grubu haline gelmiş olmamızdır. Bu grubun 'bilinçli' kısmını oluşturan insanlar, artık kullanacakları ürünün etiketlerini okuyor ve markanın doğal içerikleri ve sürdürülebilir olma özellikleri hakkında bilgi arıyorlar. Buna en güzel örn, "doğal ürün" terimi için yapılan çevrimiçi aramalar, son yıllarda % 70 oranında arttı ve bu da bu eğilimi doğruluyor.

Bunu akılda tutarak, parabenlerin ne olduğunu, zararlı etkilerinin neler olduğunu ve onlardan kaçınmanın neden önemli olduğunu bu yazıda bulabilirsiniz.

1. Paraben Nedir?

Amerikan Sağlık Departmanı'nın bir organı olan Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) göre, parabenler, çeşitli bakım, güzellik ve hijyen ürünlerinde kullanılan kimyasal bileşiklerin bir türüdür. Genellikle, kozmetik ürünlerde koruyucu olarak görev alması için, ürünü oluşturan bileşenler listesine eklenirler.

FDA'ya göre paraben içerebilecek kişisel bakım ve hijyen ürünleri arasında makyaj malzemeleri, nemlendiriciler, deodorantlar, çocuk yağları ve losyonları, ojeler, dövme mürekkepleri, saç bakım ürünleri, parfümler ve tıraş kremleri gibi ürünler yer alıyor.

Tüketicilere market veya sanal mağazalar yoluyla satılan kozmetik ürünlerde mutlaka genel ve anlaşılabilen adlarıyla bir içerik listesi yer almalıdır. Bu, tüketiciye, satın alacağı üründe kaçınmak istediği bir bileşen içerip içermediğini göstermesi bakımından çok önemli bir bilgidir.

Genel olarak, parabenlerin kolay ve akılda kalabilen bir adı vardır çünkü onu görsel ve yazınsal medya aracılığıyla sık duyarız. Piyasada en çok kullanılan paraben türleri;

- Propilparaben

- Metilparaben

- Butilparaben

- Etilparaben

Tüm bunlar, genel olarak 'paraben' olarak adlandırılır.

2. Parabenler Neden Kozmetik Ürünlerde Kullanılır?

Deri ve hava ile temas edecek pek çok kozmetik ürün, eğer koruyucu içermiyorsa, ambalajı açıldıktan sonra çok kısa bir raf ömrüne sahip olacaktır. Bu nedenle parabenler, patojenik organizmaları öldürebildiklerinden dolayı ve ürünün bütünlüğünü sağlayarak tüketicinin sağlığını garanti altına aldıkları, ayrıca kozmetiklerin geçerliliğini uzatmaları ve korumaları için kullanılır.

Ayrıca bu maddeler ucuzdur. Üstelik düşük konsantrasyonlarda bile etkilidir. Hemen hemen tüm ürünlerde iyi sonuçlar verir ve çok sayıda mikroorganizmaya karşı etkilidir.

Bununla birlikte, parabenlerle aynı antimikrobiyal özellikleri gösteren birçok doğal bileşik vardır. Bu doğal maddeler, parabenlere alternatif olarak ürünleri verimli bir şekilde korumak için etkili olabilmektedir.

3. Parabenlerin Başlıca Zararları Nelerdir?

Bu kimyasal bileşiğin uzun süredir güvenli olduğu savunulmuştur. 2004 yılından bu yana, olası sağlık zararlarını daha iyi anlamak için çeşitli bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Örneğin, yapılan bir çalışmayla, kadınlarda görülen meme tümörlerinde bu maddenin izleri tespit edilmiştir.

Bu nedenle, düşük konsantrasyonlarda kullanılsa bile parabenlerin östrojenlere benzer özelliklere sahip olduğu sonucuna varmak mümkün olmuştur. Bu hormonlar, çeşitli kanser türlerinin oluşumunu ve gelişimini etkiler.

Parabenlerin insan sağlığına verdiği diğer zararları şöyle sıralayabiliriz:

Alerjik Reaksiyonları Tetikler

Kozmetik ürünlere karşı alerji geliştirmenin en yaygın nedenlerinden biri koruyucu maddelerdir. Cilt problemleri, kontakt dermatit gibi parabenlere bağlı gelişen alerjiler görülebilmektedir.

Cildi Erken Yaşlandırır

Parabenler çok çeşitli kozmetik ürünlerde bulunabilir. Bu da onlarla temas etme şansının yüksek olduğu anlamına gelir. Bu maddeyi içeren ürünlerin kullanılması ve bir de üzerine güneş ışınlarına maruz kalınmadı cilt hücrelerinin erken yaşlanmasına neden olur.

Hormonal Değişikliklere Sebep Olur

Bu madde ayrıca insan ve hayvanların endokrin sistemine de müdahale eder. Bu durum, parabenin sebep olduğu ve hormon düzensizliğini tetikleyen östrojenik aktivite sayesinde olur.

Kanser Oluşumuna Sebep Olur

Kadınlarda, koruyucu içeren kozmetiklerin sık kullanılması, parabenlerin kütanöz emilimine sebep olmasından dolayı bazı meme kanseri vakalarına yol açtığı açıklanmıştır.

Erkeklerde ise, maddenin neden olduğu olası hormonal değişikliklerin, DNA'yı değiştirerek prostat ve testis kanseri vakalarına yol açtığı açıklanmıştır.

Ödem Oluşumunu Arttırır

Paraben, cilt tarafından emildikten sonra kan dolaşımına ulaşır ve endokrin sistemimiz tarafından emilir. Bu durum, ruh halinde değişikliklere yol açabilir ve anksiyete ya da ödem oluşumu gibi sorunları tetikleyebilir.

4. Paraben İçeren Ürünlerden Niçin Kaçınmalıyız?

Yapılan araştırmalar henüz parabenlerin güvenliğini ortaya koymadığından ve bu maddenin pek çok sağlık sorununa yol açabileceğine işaret ettiğinden, paraben içeren ürünleri kullanmaktan kaçınmak doğru bir tavırdır. Bunların yerini alabilecek doğal seçenekler arasında üzüm çekirdeği yağı, sitrik asit ve askorbik asit bulunur.

Yapısında paraben bulunan ürünleri kullanıp kullanmama seçimi tüketiciye özeldir. Bununla birlikte, piyasada iyi alternatifler olduğu için, yoğun miktarda kimyasal madde barındıran ürünlerin, çeşitli sağlık sorunlarına sebep olabileceğini bilmek ve bu riskleri almamak her zaman için önemlidir.

Herhangi bir kozmetik ürün alırken, % 100 bitkisel bazlar kullanılarak, doğal ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilip edilmediğini kontrol etmelisiniz. Ayrıca bu tür doğal ürünler paraben ya da diğer kimyasal maddeler kullanılmadan geliştirilirler ve hayvanlar üzerinde de test edilmezler.

Satın aldığınız ürünlerin içeriğine dair bilgi sahibi olmak çok önemlidir. Çoğu zaman, aldığımız riskleri bilmiyoruz. Bunun bir örneği de parabenlerdir. Gerek güzellik ürünlerinde gerek ilaçlarda ve gıda maddelerinde bulunan bu kimyasal bileşikten uzak durmakta fayda var.