Omega-3 Eksikliğini Gösteren 5 İşaret

Omega-3 Eksikliğini Gösteren 5 İşaret

Omega-3 yağ asitleri sağlığınız ve güzelliğiniz için önemlidir. Bu yazıda omega -3 eksikliği belirtileri, omega-3 kaynakları, omega-3 miktarının tayini hakkında bilgi veriliyor.

Omega-3 yağ asitleri tüketmek, sağlığınız bakımından önemlidir.  Omega-3 vücudunuzun bağışıklık, endokrin, pulmoner ve kardiyovasküler sistemlerinin düzgün çalışmasında önemli rol oynar. Vücudun bu sistemlerin düzenli olarak çalıştırması için eikosanoidler adı verilen sinyal hücreleri üretmesi gerekir. Omega-3, eikosanoidler olarak tanımlanan sinyal hücrelerinin yapımında önemli rol oynar.

Omega-3 çoklu doymamış yağ asididir. Gıdalarda yer alan en önemli omega-3 bileşenleri, eikosanpentaenoik asit (EPA) , dokosaheksaneoik asit ( DHA) ve alfa linolenik asittir (ALA).

Yeterince omega-3 almadığınızda sağlığınızda birtakım olumsuzluklar meydana gelebilir. Bu yazımızda omega-3 eksikliği belirtileri, omega-3 eksikliğini nasıl anlayacağınızı ve omega-3 alımını nasıl arttırabileceğiniz hakkında bilgiler veriyoruz.

Araştırmaların Erken Basamaklarında Alınan Sonuçlar

Sizin için derlediğimiz omega-3 eksikliğine bağlı semptomlar, bilimsel olarak yapılan ön araştırmalara dayanıyor. Omega-3 eksikliği üzerinde yeteri kadar çalışma yapılmamıştır. Genellikle yapılan araştırmalar omega-3’ün sağlık yararları üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bireylerde omega-3 eksikliğinin kesin ölçülebileceği, oturtulmuş standart bir test yöntemi de bulunmuyor. Yine de vücutta bulunan omega-3 düzeyini saptamak için kullanılan birkaç yol vardır.

Bu konudaki bilgilerin daha netleşmesi ve kesinleşmesi için araştırmacıların daha fazla çalışma yapmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Şimdi omega-3 eksikliğinin sebep olabileceği başlıca 5 semptomu inceleyelim.

1. Cilt Tahrişi ve Kuruluğu

Eğer vücudunuzda omega-3 eksikliği varsa, bunu ilk fark edeceğiniz yer cildinizdir. Cildiniz hassas, kuru bir hale gelirse hatta sivilcelenmede artış olursa, kanınızda omega-3 eksikliği söz konusu olabilir.

Omega-3, cildin dış etkenlere karşı direncini güçlendirir. Cildin nem kaybını önler ve cildi kurutan ya da tahriş eden maddelerden korur.

Bu konuda yapılan küçük bir bilimsel çalışmada bir grup kadına 3 aylık süre zarfında günde 1/2 çay kaşığı (2.50 ml)  keten tohumu takviyesi yapıldı. Keten tohumu ALA açışından zengin bir bileşendir. Çalışma sonucunda keten tohumu alan kadınların ciltleri plasebo grubu ile karşılaştırıldı. Plasebo grubuna oranla keten tohumu tüketenlerin ciltlerinde pürüzlenmenin azaldığı ve nem miktarının % 40 oranında arttığı saptandı. Ayrıca keten tohumu tüketen gruptaki kadınlar daha az cilt kuruması ve kaşıntı problemi yaşadılar. Bunlara bağlı olarak da topikal ilaçlara duydukları ihtiyaç da azaldı.

Bazı bireylerde de omega-3 eksikliğinin sivilce sorununa yol açtığı da saptandı.  Yapılan araştırmalar omega-3 yeteri kadar alındığında, iltihaplanma ve sivilce oluşumunda azalmaya rastlandığını gösteriyor.

Ayrıca yine EPA ve DHA takviyesi almak, cildinizi UV ışığına karşı da güçlü ve dayanıklı hale getirir. Bir başka çalışmada bir grup kadına 3 ay boyunca günde 4 gram EPA takviyesi yapıldı. Bu gruptaki deneklerin güneş yanığına karşı geliştirdikleri direncin % 136 oranında arttığı saptandı.

Özetle belirtmek gerekirse omega-3 yağları cildinizle ilgili iltihaplanmaları, nem kaybını ve güneş hasarlanmalarını azaltır. Cildinizin üst kısmında kuruluk, sivilce artışı ve kızarıklık fark ederseniz, bunlar omega-3 eksikliğine bağlı olabilir.    

2. Depresyon

Omega-3 yağları, beyinde nöroprotektif ve antiinflamatuar etkilere sahiptir. Bu özellikleri nedeniyle omega-3 yağ asitleri Alzheimer hastalığı, demans ve bipolar bozukluk gibi nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde olumlu etkide bulunabilir. Çok sayıda bilimsel çalışma düşük omega-3 miktarı ile depresyon arasında bağlantı olduğunu gösteriyor.

2160 Katılımcı ile yapılan 26 ayrı çalışmada, omega-3 takviyesi almanın depresif belirtileri azalttığı bulundu. Depresyon tedavisinde günde 1 gram veya en az % 60 oranında EPA içeren omega-3 takviyesi yararlı bulundu.

4605 Katılımcı ile yapılan 6 farklı araştırmada da katılımcılara ortalama günde 1.30 gram omega-3 verildi. Bu miktar omega-3 takviyesi almanın, yaşlı yetişkinlerde hafif/orta derecede depresyon belirtilerini azalttığı bulundu.

Ayrıca bir başka hayvan çalışmasında ömür boyu yetersiz omega-3 alımının beyinde nöronal yollarda değişikliklere sebep olduğu, bu değişikliklerinde depresyona yol açtığı bulundu.

Akıl sağlığı bozukluklarında çok çeşitli faktörler etkili iken, yüksek oranda omega-3 içeren bir diyetle beslenmenin bazı akıl sağlığı hastalıklarının gelişme riskini azalttığı belirlendi.

Özetle yapılan bilimsel çalışmalarda depresyon hastalarının çoğunda omega-3 miktarı düşük bulundu. Bireyler omega-3 takviyesi aldıklarında zihinsel fonksiyonlarında iyileşme görüldü.  

3. Göz Kuruluğu

Omega-3 yağları gözlerin nemini koruduğu ve gözyaşı üretimini sağladığı için göz sağlığında da önemlidir. Kuru göz sendromunun hafifletilmesi için omega-3 takviyesi alımı faydalı bulunmuştur. Omega-3 eksikliği göz hastalıkları, hatta görme bozukluğu tedavisinde önemlidir.

Gözlerinizde kurumanın artığını fark ederseniz, bunun sorumlusu vücudunuzda omega-3 yağlarının azalması olabilir. Yine de göz kuruluğunun pek çok rahatsızlığı belirten önemli bir semptom olduğunu akılda tutmak gereklidir. Bu nedenle göz kuruluğu yaşadığınızda doktorunuzla görüşmelisiniz.

4. Eklem Ağrısı ve Eklem Sertliği

Zaman geçtikçe eklemlerde ağrı ve sertlik yaşanması normal bir durumdur. Bunun nedeni kemikleri kaplayan kıkırdağın parçalanması sonucu osteoartrit başlaması olabilir.

Bunun yanı sıra romatoid artrit olarak tanımlanan bir otoimmün hastalık da eklemlerde ağrı ve sertlik yapabilir. Konu üzerinde yapılan bazı araştırmalar omega-3 takviyesi kullanmanın eklem ağrısını azalttığını ve kavrama gücünü arttırdığını göstermiştir.

Eklem ağrısından şikayetçiyseniz, omega-3 yağ asitleriniz düşük olabilir. Omega-3 takviyesi almak, eklem ağrılarının hatta romatoid artrit belirtilerinin azaltılmasına etkili olabilir. Yine de böyle bir rahatsızlık hissediyorsanız,  doktorunuzun görüşünü almalısınız.  

5. Saçlarda Değişiklikler

Omega-3 yağları tıpkı cildinizin nemini tutmaya yardımcı olduğu gibi, saçlarınızın da nemini tutarak sağlıklı olmasını sağlar. Saç dokusunda ve yoğunluğunda olabilecek olumsuzluklar omega-3 miktarınızın düştüğünü gösterebilir.

120 Kadın denekle 6 ay süren bir çalışma yapıldı. Çalışmada deneklere günlük takviye olarak omega-6  ve omega-3 verildi.6 Ay sonunda omega-3 takviyesi alan bireylerin saç dökülmesinde azalma, saç yoğunluğunda ise artış gözlendi.

Saç dökülmesi problemi yaşıyorsanız ya da saçınız incelmeye, kurumaya, kırılmaya başladıysa omega-3 takviyesi almak faydalı olabilir.

Omega-3 Eksikliği Nasıl Saptanır

Rutin sağlık kontrollerinde omega-3 düzeyi araştırılmaz. Omega-3 eksikliğinin teşhisi için geliştirilmiş standart bir yöntem bulunmamaktadır. Yine de gerekli durumlarda kan tahlili yapılarak, kan yağlarında ya da kan plazmasında omega-3 miktarı bulunabilir. Bu analizlerde kırmızı kan hücrelerinin yağ asidi bileşimi araştırılır ve kanda omega-3 miktarı saptanır.

Kan tahlilleri sonuçları bireyin en son yediği öğünün içeriğine bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle kan tahlili yapılmadan 1 gece önce hastanın hiçbir şey yememesi öğütlenir.

Daha çok balık tüketen toplumlarda omega-3 eksikliğine rastlanma riski daha azdır. Balık, deniz ürünleri ve ALA kaynakları yeter kadar tüketilmediğinde ya da EPA/ DHA takviyesi yeteri kadar alınmadığında omega-3 eksikliğine rastlanma riski artar.

Omega-3 Eksikliği Nasıl Takviye Edilir?

Özellikle chia tohumları ve diğer bitkisel yiyecekler omega-3 yağı, ALA bakımından zengindir. Hayvan kökenli balık vb. yiyecekler ise DHA ve EPA içerir. Omega-3 eksikliği belirtileri yaşıyorsanız bu konuda destek alabileceğiniz başlıca gıdalar aşağıda verilmiştir.

Yağlı balıklar EPA VE DHA bakımından zengindir. En çok omega-3 içeren yağlı balıklar şunlardır:

  • Somon,
  • Ringa balığı,
  • Alabalık,
  • Levrek
  • Sardalyedir.

ALA bakımından zengin başlıca bitkisel kaynaklar şunlardır:

  • Bitki yağları,
  • Keten tohumu,
  • Chia tohumu
  • Cevizdir.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.