Gıda İsrafını Nasıl Önleyebiliriz?

Gıda İsrafını Nasıl Önleyebiliriz?

Gıda israfı nedir, neler yapabiliriz, bilmeniz gerekenler, günümüz dünyasında ve Türkiye'de gıda israfı ne durumda?

İstatistikler, yaşam kaynağımız olan gıdaya karşı ne kadar sert ve acımasız olduğumuzu ve gıda israfı açısından hangi boyutlara ulaştığımızı gösteriyor. Ciddiye almadığımız ve ne yazık ki görmezden geldiğimiz zamanımızın belki de en büyük sorunu gıda israfı ve etkileri oluyor. Yapılan araştırmalar, ülkemizde yılda 214 milyar liranın boşa gittiğini ve her gün yaklaşık 5 milyon ekmeğin atıldığını gösteriyor. Bu rakamlar oldukça ürkütücü görünüyor.

Nüfusun her yıl önemli ölçüde arttığı günümüz dünyasında, sanayileşme ve teknoloji çağı ile hızla değişen dünyada, bilinçsiz tüketimin arttığını görüyoruz. Bununla birlikte çeşitlilik ve alternatif seçeneklerin artması nedeniyle gıda israfındaki artış muazzam oranlara ulaşmıştır. Ancak aynı dünyayı ve hatta aynı mahalleyi paylaştığımız bazı insanların açlık sınırının çok altında yaşamaya çalışmaları oldukça düşündürücü bir hal aldı. Bu konuda bilinçlenmemiz, tavsiye ve önerilere kulak vermemiz gerekiyor.

Gıda israfı Nedir?

Gıda israfları; Tarlalardan eve gelen süreçte birçok nedenden dolayı ortaya çıkar.

Hasat veya nakliye sırasında gıdanın ezilmesi, çürümesi ve bozulmasına neden olur. Elbette atık sadece tarlalarda veya pazarlarda görünmez. Bir lokantada yemek yedikten sonra tabağa bırakılanlar, ihtiyaç listesi derlemeden alışverişe çıkan ve gereğinden fazla yiyecek alan kişiler gıda israfına neden olan etkenler olarak sayılabilir.

Ne yazık ki, yiyecek atığının çoğu evlerimizde meydana geliyor. Bilinçli birey, bilinçli toplum ilkesinin rehberliğinde, öncelikle bireysel alışkanlıklarımızı değiştirerek evlerimizde yiyecek israfını bırakmalıyız.

1- Alışveriş Listesi Planlayın

Alışverişe çıkmadan önce dolabınızdaki malzemeleri gözden geçirin ve bir hafta için yemeklerinizi planlayın. Ardından, ihtiyacınız olan diğer malzemeleri özetleyen bir alışveriş listesi yapın. Alışveriş sırasında gerekmedikçe listenin dışına çıkmamaya özen gösterin. Tüm aile bireylerini hesaba katarak yeteri kadar yiyecek ve erzak alın.

2- Listeye Sadık Kalın

İhtiyaç duyduğunuzdan fazlasını satın almak istemiyorsanız, sadece bir alışveriş listesi hazırlayıp yanınızda götürmeniz yeterli değildir. En önemli şey listenize bağlı kalmaktır. Akılda tutulması gereken diğer şeyler, kampanyalara kanmayın ve acıktığınızda alışverişe çıkmayın. Bilimsel veriler markete aç gidildiğinde P'ye varan gereksiz ürünlerin satın alındığını söylüyor.

3- Buzdolabınızı Gözlemleyin

Buzdolabının sıcaklığını ve buzlanmasını sık sık kontrol edin. Gıdaların uzun süre taze kalması için buzdolabının sıcaklığı 1-5 derece arasında olmalıdır. İsrafın en büyük sebeplerinden birisi de bozulmuş denilerek atılan yemek ve yiyeceklerdir. Dolabınızdaki yiyecekler hızlı bir şekilde bozuluyorsa, dolabınızın teknik bir aksaklığının olup olmadığını öğrenmenizde fayda var. Bu şekilde sorunu çözerseniz gıda israfı konusunda önemli bir adım atmış olursunuz.

4- Çöpe Atmayın

Meyve suları veya smoothie gibi içecekler hazırlayarak yumuşamış meyveleri değerlendirin. Sebzelerinizin kendini bıraktığını ve solgun göründüğünü düşünüyorsanız çorbalarınız için kesinlikle çok uygun bir seçenektir. Bu düşünceye bağlı kalarak besinleri değerlendirirseniz, yaşamınızın daha keyifli bir hale geldiğini farkedeceksiniz.

5- Dünden Kalanları Değerlendirin

Çöpe giden gıdaların bir çoğu önceki günden tencerede kalan yemekler olmaktadır. Bu yemekleri çöpe dökmek yerine yeni yapacağınız yemeklerde kullanabilirsiniz. Örneğin uygun bir yemeği makarnayan sos olarak kullanabilirsiniz. Tencerenin dibinde kalmış sebze yemeğinden türlü yapmanında hiçbiir sakıncası yoktur.

6- Buzdolabınızı Düzene Koyun

Alışveriş yaparken buzdolabında uzun süre beklemiş olan alın ve diğerlerinden önce kullanmaya özen gösterin. Böylelikle buzdolabının arkasında kalan yiyeceklerin bozulmasını engellemiş olursunuz.

7- Küçük Servisler Yapın

Küçük porsiyonlarda servis yapın. Bu, yemeğinizi bitirmenizi sağlar ve yemeğin tabağınızda kalmasını önler. Ayrıca ne kadar yediğini ve formda kalacağını da kontrol edebilirsin. Küçük porsiyon yeterli gelmezse, tabağınıza tekrar yemek alabilirsiniz. Buradaki amaç tabakta yemek kalmasını önlemek olacaktır.

8- Yiyecekleri Dondurun

Satın aldığınızın bir besinin sadece bir kısmını kullanırsanız, geri kalanını dondurun. Böylelikle vakti geldiğinde daha taze bir şekilde dolaptan çıkarabilirsin. Önceden pişirip dondurduğunuz sebzeler, yemek yapmaya üşendiğiniz yorgun günlerin kurtarıcısı olacaktır.

Gıda İsrafıyla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Dünya nüfusunun hızlı artışı göz önüne alındığında, 2050'de yaklaşık 2,3 milyar insan şu anda 7,5 milyar olan bu rakama katılacak. Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık üçte biri tüketilmiyor. Dünya nüfusunun 2050'de 9,3 milyar civarında olması bekleniyor, ancak bundan sonra, öngörülen nüfusu beslemek için ` daha fazla gıda üretilmesi gerekecek. Gıda israfında bulunarak hem günümüz dünyasını hem de gelecek nesilleri kötü etkileyeceğimizi aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor.

  • Küresel olarak, üretilen tüm gıdanın 1 / 3'ünden fazlası israf ediliyor ve atılıyor. Dünya çapında israf edilen bu gıdanın yıllık değeri 1 trilyon dolar ve 1.3 milyar ton ağırlığındadır.
  • Dünyada birlikte yaşadığımız ortalama bir milyar aç insan, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Avrupa'da israf edilen gıdanın dörtte birinden daha azıyla rahatlıkla karınını doyurabilir.
  • En gelişmiş ülkelerde, gıda tedarik zincirine göre, tüm gıda atıklarının yarısından fazlası evde oluşuyor.
  • Türkiye’de gıda israfı sonucu yıllık maliyet 214 milyar lirayı bulmaktadır.
  • Gıda israfı sebebiyle her geçen yıl istatistiksel olarak fakirleşiyoruz.
  • Avrupalı ​​veya Kuzey Amerikalı bir tüketici, tipik bir Afrikalı tüketiciden 15 kat daha fazla gıda israfına neden oluyor.
  • Teknoloji ve altyapı eksikliği, Afrika'daki gıda israfının başlıca nedenidir. Gelişmiş ülkelerde ise haneler gıda israfının asıl sebebidir.
  • Avrupa'da sadece yemek israfı 200 milyon aç insanı doyurmaya yeter.
  • 3.3 milyar ton karbondioksit yayan gıda israfı sebebiyle küresel ısınma ve iklim değişikliği hızı her geçen gün artıştadır.

Bu veriler çok ciddidir ve düşündürücüdür. Evlerimizde hiç düşünmeden israfa neden olmamız, aslında küresel iklim değişikliğini dahi hızlandırmamıza olanak sağlıyor. İnsanlar olarak şunu iyice anlamalıyız ki, israf cömertlik, israftan kaçınmak ise cimrilik değildir. Ülkemizdeki bu algıyı değiştirmediğimiz süre zarfında sorunun daha da artacağı ve defalarca yüzleşilmesi gerekeceği açıktır.

Türkiye'de Gıda İsrafı Ne Durumda?

Türkiye'de gıda israfının ve atıkların etkilerinin analizi ciddi bir sorun haline geldi. Açlık sınırının ayda 1.637 lira olarak açıklandığı bu zamanda, dört kişilik bir ailenin yıllık bakımı için gereken ortalama rakamlara dayanarak, yaklaşık 43.000 kişinin yıllık bakımı sadece gıda israfını önleyerek rahatlıkla gerçekleştirilebilir. Bu hesap sadece gıda üzerinden yapılmıştır.

Konu bu şekilde ele alındığında ve verileri incelediğimizde, Türkiye'nin bu konuyla alakalı ne kadar geri kaldığını göryoruz. Gıda israfı önlenmedikçe, insanlığa ve doğaya bir şekilde zarar vermeye devam edeceğiz. En önemlisi hayatın bize sunduğu tüm nimetlere fazlasıyla haksızlık ediyoruz.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.