Blockchain Teknolojisinin Avantajları ve Dezavantajları

Blockchain Teknolojisinin Avantajları ve Dezavantajları

Blockchain Teknolojisinin avantajları ve dezavantajları üzerine bir yazıdır.

Blockchain son yıllarda hayatımıza giren yeni bir teknoloji olmakla birlikte, beraberinde birtakım avantajlar ve dezavantajlar getirmektedir. Bu yazı, blockchain teknolojisi üzerine kurulu bir para birimi olan Bitcoin’den de bahsederek “Blockchain Avantajları ve Dezavantajları” üzerine değerlendirme olacaktır.

Blockchain Teknolojisinin Avantajları

Şeffaflık

Blockchain teknolojisini topluma açık veritabanı üzerine kurulan bir teknoloji olarak tanımlayabiliriz. Belirli bloklar içinde depolanan veriler ve bu blokların birbirleriyle zincir oluşturması üzerine bir kurulu teknolojidir. O nedenle, bu teknoloji ile yapılan işlemler herkese açık şekilde gerçekleşir. Öyle ki bu teknoloji diğer veritabanı teknolojilerinden ayıran en büyük özellik, herkese açık veritabanı özelliği taşıyor olmasıdır. Blockchain teknolojisi üzerine kurulu Bitcoin için konuşmak gerekirse, Bitcoin işlemlerinin ne zaman yapıldığı ve hangi tarihte yapıldığını, kişiler istedikleri zaman inceleyebilirler. 

Herkese açık olması bir tereddüt yaratsa da blockchain teknolojisi milyonlarca bilgisayara bağlı olduğu için, blok üzerindeki verileri değiştirmek imkansıza yakındır. Bu tür bir değiştirme işlemini veya manipülasyon gibi eylemleri gerçekleştirmek için bu bilgisayarların en az yüzde ellibirlik kısmına erişim sağlanması gerekir. Bu konuya dezavantajlar kısmında ele alınmıştır.

Blockchain teknolojisinin merkeziyetçi olmayan yapısı itibariyle bitcoin işlemlerine bankalar, hükümetler tarafından müdahale edilemez. Kişilerin imzaları (hash) belli olacak şekilde ağ üzerinde yapılan her bitcoin transferi, herkes tarafından incelenebilir ve bu nedenle yüzde yüz bir şeffaflık sağlar. 

Muhasebe Tutma

Blockchain teknoloji üzerine kurulu bitcoin, finansal anlamda olabilecek insani hataları ve başkaları tarafından müdahaleler sonucu oluşabilecek sorunları engeller. Ağa katılan her bir blok ile, önceki bloklarda bulunan veriler de onaylandığı için, bitcoin ile yapılan transferlerin kaydı her seferinde doğrulunu kanıtlamış olur. 

Tedarik Zinciri Yönetimi 

Bu teknoloji erişebilirliğine bağlı olarak, verilerin takip edilebilir veriler sunduğu için tedarik zinciri yönetimi açısından önemlidir. Öyle ki üretilen malların kaynağı, adedi ve daha fazla çeşit veriler ağda işleneceği için bu yönetimi kullanan kişiye, ihtiyacı olan her bilgiyi doğru bir şekilde temin eder. Ve böylece tedarik işindeki insanların üstesinden gelmesi gereken zorlu süreci kolaylaştırır. 

Uçtan Uca transfer 

Blockchain üzerine kurulan sistemler, örneğin bitcoin, küresel anlamda hızlı, ucuz ve güvenilir bir transfer sağlar. Bir pazar günü, acil bir durum gereği başka bir ülkede yaşayan tanıdığınıza para yollamanız gerekse bu oldukça maliyetli ve verimsiz olacaktır. Çünkü bunu yapabileceğiniz platformların alacağı komisyonlar ve bu tür platformlara erişimin kolay veya yaygın olmaması mağduriyet yaratmaktadır. Diğer yandan blockchain üzerine kurulu bir kripto para ile, örneğin bitcoin ile yapacağınız 7/24 transferler hem kısa sürer ve hem de  maliyeti oldukça azdır.

Düşük Transfer Ücretleri

Blockchain üzerine kurulu sistemler ile yapılan transferlerin maliyeti oldukça düşüktür. 2020 yılı itibariyle milyonlarca dolara tekabül eden bitcoin transferlerinin ücreti kuruşlar ile ölçülür. Bu da kullanıcıların para transferi yaparken yaptığı maliyeti iyileştirme yönünde önemli bir adımdır.

Takip edilebilir

Blockchain teknolojisi milyonlarca bilgisayara bağlı geri dönüşü olmayan transferler olduğu için takip edilebilir ve müdahale edilemez. 

Güvenlik

Blockchain teknolojisi, ağa katılan her kullanıcının sahip olduğu özgün kimlikler üzerine kurulu bir sistemdir. Bu nedenle, bütün bu kimlikler yani bir diğer deyişle ağa katılan sayısız bilgisayarların çoğu hacklenmediği sürece sistem güvenilirliğini korumaya devam edecektir. 

Not: Sisteme katılan bilgisayarların %51lik kısmı ele geçirildiği zaman oluşacak sorunu, dezavantajlar kısmında bulabilirsiniz. 

Dezavantajları

Yüksek enerji tüketimi

Blockchain tabanlı sektörleri incelediğimizde, enerji tüketiminin yüksek olduğunu görebiliriz. Özellikle Bitcoin maden sistemlerinin yıllık enerji tüketimi 159 ülkenin hanehalkları enerji tüketiminden fazla olduğu kayıtlara geçmiştir. Bu nedenle, özellikle enerjinin çok önemli olduğu ve giderek yeşil enerjiye dönmemiz gereken bu zamanlarda, blockchain teknolojisini kullanmak için fosil yakıtların tüketiliyor oluşu, doğa ve insanlık için olumsuz bir durum oluşturmaktadır.  

İşletme maliyetleri

Enerji tüketimine bağlı olarak, Bitcoin işlemlerinin maliyetleri de artmaktadır. Ortalama bu bedel iki yüz dolarları bulabilir. Burada kafa karışıklığı olmaması adına şunu belirtmekte fayda var. Bu ücret, madencilerin bloklar arası transferleri gerçekleştirmek için ödediği ücrettir. Bu da kullanıcılara transfer ücreti olarak yansımaktadır. Örnek vermek gerekirse, kargo ücreti 200 dolar olan bir kutuya, birden fazla kişinin kargo koyabileceğini düşünelim. Örneğin iki yüz kişi aynı kutuyla kargolarını yollayabilsin. Kişi başı ödenmesi gereken ücret bir dolar olacaktır. Lakin kargo ücreti 400 dolara çıkarsa, kullanıcılar bir dolar öderken, iki dolar ödemek durumunda kalır.

Yasal Belirsizlikler

Dünyanın her yerinde ve her ülkesinde basılan paralar, o ülkelere ait merkez bankasının kontrolü altındadır. Blockchain üzerine kurulacak para sistemleri bir kurum ve kişi tarafından kontrol edilemeyeceği için ülkelerin bu tür sistemlere yaklaşımı tam olarak bilinmemektedir. 

Çeşitli ülkeler, blockchain teknolojisi üzerine kurulu bitcoin hakkında negatif beyanlarda bulunmuşlardı. Ancak, toplumda giderek yaygınlaşan Bitcoin’i, denetleyemedikleri ve kontrol altında tutamadıkları için daha ılımlı olmaya başladılar. 

Fiyat Dalgalanmaları

Blockchain üzerine kuru para birimleri, özellikle bitcoin gibi, bilinirliği yüksek olsa da diğer yatırım araçlarına kıyasla hacmi düşük olan bu sistemlerde fiyat dalgalanmaları yüksektir. Bir gün içinde yüzde yirmi düşerken, ertesi gün yüzde otuz artış gibi, yatırımcıların çok alışık olmadığı anlar sıkça yaşanmaktadır. Fiyatlardaki dalgalanmalar, kişilerin bu tür parasal sistemlere uzak durmasına  yol açmaktadır. 

Güvenlik Açığı

Blockchain teknolojisi, birbirine peşi sıra takılmış veriler bütünüdür. Bu veriler bir blok oluşturur ve o blok azami boyuta erişince, başka bir blok oluşur. Bu yeni oluşan blok daha önceki bloklardaki verileri de doğrular ve kendi içerisinde verileri toplayarak  sürece devam eder.

Bu teknolojide olabilecek en büyük sıkıntı ise yüzde ellibir saldırısı denilen bir güvenlik açığıdır. Eğer ki sisteme bağlı bilgisayarların %51’i yanlış veri girerek zincir oluşturursa, zincire katılacak bloklarda önceki yanlış verileri “doğru” kabul ederek zincir oluşturmaya devam edecektir. Hal böyleyken, bütün zincir yanlış veriler üzerine kurulmuş olur. 

Yazılımlar ile Oluşabilecek Şeffaflık Problemi

Verilerinizi blockchain üzerinden yaparak, yazılım projenize fayda sağlayabilirsiniz. Ancak bu her şeyin “şeffaf” olacağı anlamına gelmez. Öyle ki, kapalı kaynak yazılımlar ile verileri blockchain ağına  yazabilir ve sizin dışınızda kimse nasıl bir operasyon yürüttüğünüzü anlayamaz. 

Görüldüğü gibi blockchain teknolojisi tam anlamıyla mükemmel bir sistem olmamak ile birlikte, ilerleyen zamanlarda hayatımıza ne kadar entegre olacağını bilmediğimiz bir sistemdir. “Mükemmel sistem yoktur” sözü ne kadar doğru olsa da, blockchain teknolojisi sağladığı avantajlar ile vatandaş haklarını koruma ve kollama açısından önemli bir noktadadır. Ülkelerin bu konuda ne yapacağı bilinmiyor olsa da gelecekte bir şekilde yer edecek bir teknolojinin başlarında olduğumuzu unutmayalım.
 

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.